Materiały dla zakładów produkcyjnych a sposoby klasyfikowania według przeznaczenia

W codziennej pracy zakładu produkcyjnego sporo czynności wymaga wykorzystania materiałów, które nie stanowią głównego szczegółu wyrobu, niemniej jednak mają wpływ na przebieg poszczególnych operacji. Mogą być wykorzystywane przy przygotowaniu powierzchni, obróbce, łączeniu, zabezpieczaniu lub czasowym mocowaniu części. Materiały dla zakładów produkcyjnych są dlatego dobierane głównie do konkretnego zadania, a nie tylko do branży, w której funkcjonuje konkretny zakład.

Przy tak samo wyglądających operacjach mogą występować w całości inne wymagania. Znaczenie ma między innymi rodzaj obrabianego materiału, kształt szczegółu, sposób prowadzenia pracy oraz to, czy dana czynność wykonywana jest ręcznie, czy z wykorzystaniem maszyny. W praktyce różnice te wychodzą na jaw w szczególności wówczas, gdy materiał zaczyna być używany regularnie i jego zużycie staje się częścią całego procesu.

Przy wyborze warto zwracać uwagę na parametry techniczne, niemniej jednak równie ważny jest sposób wykorzystania danego produktu. Produkty do procesów produkcyjnych mogą mieć określone zastosowanie, jednak warunki panujące na konkretnym stanowisku mogą ograniczać ich przydatność. Przykładem jest praca przy zmiennej temperaturze, zapyleniu albo częstym kontakcie z powierzchniami o różnej strukturze. W tak zaistniałych okolicznościach znaczenie ma nie tylko trwałość materiału, ale także sposób jego nakładania, przechowywania i konwersji. Czasem materiał zużywa się szybciej, niż wynikałoby to z samego rodzaju wykonywanej operacji. Innym razem kłopotem jest niewłaściwy wymiar, który powoduje konieczność dodatkowego docinania lub zmiany sposobu pracy. Przy powtarzalnej produkcji takie drobne czynności mogą pojawiać się setki razy, dlatego warto uwzględniać je już na etapie organizacji stanowiska.

Wśród materiałów pomocniczych spotyka się w głównej mierze materiały ścierne, taśmy, kleje, a każda z owych grup obejmuje produkty przeznaczone do odmiennych warunków pracy. Materiały ścierne stosuje się przy usuwaniu warstw powierzchniowych, wygładzaniu, matowieniu czy przygotowaniu elementów do kolejnego etapu. W ich przypadku istotne są w głównej mierze rodzaj ziarna, gradacja oraz podłoże, na którym znajduje się warstwa ścierna. Taśmy mogą służyć do czasowego mocowania, osłaniania fragmentów powierzchni, wykonywania połączeń albo zabezpieczania elementów w trakcie obróbki. Kleje także nie tworzą jednej uniwersalnej grupy. Różnią się między innymi sposobem aplikacji, zdarza się, że wiązania i przeznaczeniem do określonych materiałów. Przy ich stosowaniu należy brać pod uwagę stan łączonych powierzchni oraz warunki, w jakich odbywa się cały proces.

Istotną kwestią pozostaje też organizacja magazynu i stanowiska pracy. Materiały używane regularnie powinny być łatwe do rozpoznania, ponieważ pomylenie podobnych produktów może zmienić przebieg operacji. Znaczenie mają też warunki przechowywania, szczególnie w przypadku produktów wrażliwych na temperaturę, wilgoć lub zabrudzenia. W zakładach, gdzie występuje wiele etapów produkcji, pomocne jest przypisanie konkretnych materiałów do określonych operacji i narzędzi. Daje możliwość to ograniczyć przypadkowe wymiany oraz ułatwia zarządzanie zużycia. Równocześnie nie każdy proces wymaga takiego samego poziomu organizacji. Przy niewielkiej liczbie operacji wystarczające mogą być proste oznaczenia, natomiast przy rozbudowanej produkcji większego znaczenia nabiera kontrola stanów magazynowych, wymiarów oraz częstotliwości zastosowania poszczególnych materiałów.

Zobacz więcej: brzeszczoty do cięcia drewna.